• OEM’ler tarafından iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak amacıyla belirlenen ülke çapındaki politikalar ve hedefler, kamyon ve otobüslerin elektrikleşmesini hızlandırmaktadır.
• 2021-2030 döneminde, BEV’ler hem elektrikli kamyonlar hem de elektrikli otobüsler açısından en hızlı büyüyen segment olmaya devam edecektir.
• 2021-2030 yılları arasında, EMEA bölgesinde elektrikli kamyonların yıllık bazda %56 ile en yüksek büyümeyi kaydetmesi bekleniyor. Amerika kıtasında ise elektrikli otobüslerin yıllık bazda %39 ile en yüksek büyümeyi kaydetmesi öngörülüyor.

İklim krizi, ülkeleri ve şirketleri, küresel ısınmayı sanayi devrimi öncesi seviyelere kıyasla 2°C’nin çok altında, ideal olarak 1,5°C’de tutmak için kararlı adımlar atmaya itmiştir. Bu durum, elektrikli otobüsler ve kamyonlar da dahil olmak üzere elektrifikasyona doğru hızlanan bir süreci tetiklemiştir. Otobüs ve kamyon sektöründeki mevcut durum içten yanmalı motorları (ICE) destekliyor olsa da, elektrikli otobüs ve kamyonlar için öngörülen yol umut verici görünmektedir.

Küresel Kamyon ve Otobüs Pazarı

BEV ve PHEV Dağıtımı

Küresel ölçekte, Pil ile Çalışan Elektrikli Araçların (BEV) 2030 yılında pazar payının çoğunluğunu elinde tutacağı öngörülmektedir; bu eğilim 2021 yılından itibaren devam etmektedir. Hem otobüsler hem de kamyonlar söz konusu olduğunda, BEV modelleri Şarj Edilebilir Hibrit Elektrikli Araçlara (PHEV) göre üstünlük sağlamaktadır. Otobüsler ve kamyonlar için mevcut ve öngörülen pazar paylarının bölgesel dağılımı aşağıda açıklanmaktadır.

Elektrikli Kamyon Pazarı

1. Amerika kıtasındaki elektrikli kamyon pazarının, 2030 yılında da 2021’deki durumuyla aynı kalacağı öngörülmektedir; bu öngörü, tamamen elektrikli araçların (BEV) ve şarj edilebilir hibrit araçların (PHEV) pazar payı açısından geçerlidir ve tamamen elektrikli araçların pazarın %95’ini elinde tutacağı tahmin edilmektedir.
2. Benzer şekilde, EMEA bölgesindeki elektrikli kamyon pazarı 2021 yılında %96’lık pazar payıyla tamamen BEV’lerin hakimiyetindeydi ve bu durumun 2030 yılında da aynı kalacağı öngörülüyor.
3. APAC bölgesindeki elektrikli kamyon pazarında da BEV’lerin pazar payının büyük çoğunluğunu elinde tuttuğu görülüyor: 2021’de %94 olan bu oran, 2030’da %95’e çıkması öngörülüyor.

Elektrikli Otobüs Pazarı

1. Amerika kıtasındaki elektrikli otobüs pazarında, 2021 yılında BEV’ler pazar payının %89’unu elinde tutarken, PHEV’ler kalan %11’lik paya sahipti. BEV’lerin bu hakimiyetinin 2030 yılında pazar payının %94’üne yükselmesi bekleniyor.
2. Benzer şekilde, EMEA bölgesindeki elektrikli kamyon pazarı 2021 yılında %99’luk pazar payıyla tamamen BEV’lerin hakimiyetindeydi ve bu durumun 2030 yılında da aynı kalacağı öngörülüyor.
3. APAC bölgesindeki elektrikli kamyon pazarında da BEV’lerin pazar payının büyük çoğunluğunu elinde tuttuğu görülüyor: 2021’de %93 olan bu oran, 2030’da %96’ya yükseleceği tahmin ediliyor.

Ağırlık Bazında Elektrikli Ürünlerin Yıllık Satışları

Elektrikli Kamyon Pazarı

Orta Hizmet Tipi Kamyonlar (MDT), yani ağırlığı 3,5 ile 12 ton arasında olan kamyonlar, Amerika kıtası hariç dünyanın çoğu bölgesinde pazar payı açısından Ağır Hizmet Tipi Kamyonlar (HDT), yani ağırlığı 12 tondan fazla olan kamyonlar tarafından geride bırakıldı.

1. 2021 yılında Amerika kıtasındaki elektrikli kamyon pazarında, MDT’ler pazar payının %63’ünü elinde tutarken, HDT’ler ise geri kalan %37’sini kontrol ediyordu. Bununla birlikte, HDT satışlarının hızla artarak 2030 yılında pazar payının %47’sine ulaşması bekleniyor.
2. 2021 yılında EMEA bölgesindeki elektrikli kamyon pazarı, %66’lık pazar payıyla ağır hizmet kamyonlarının (HDT) hakimiyetindeydi ve bu payın 2030 yılında %80’e çıkması öngörülüyor.
3. APAC bölgesindeki elektrikli kamyon pazarında da ağır hizmet kamyonlarının (HDT) pazar payının büyük çoğunluğunu elinde tuttuğu görülüyor: 2021’de %72 olan bu oran, 2030’da %82’ye çıkması öngörülüyor.

Elektrikli Otobüs Pazarı

Ağır Hizmet Tipi Otobüsler (HDB), yani ağırlığı 12 tonun üzerinde olan otobüsler, küresel elektrikli otobüs pazarında hakimiyetlerini sürdürerek, ağırlığı 3,5 ile 12 ton arasında olan Orta Hizmet Tipi Otobüsleri (MDB) geride bırakmaktadır.

1. Amerika kıtasındaki elektrikli otobüs pazarında, 2021 yılında HDB’ler pazar payının %84’ünü elinde tutarken, MDB’ler kalan %16’sını elinde tuttu. HDB’lerin bu hakimiyetinin 2030 yılında pazar payının %79’una düşmesi bekleniyor.
2. 2021 yılında EMEA bölgesindeki elektrikli kamyon pazarı, %74’lük pazar payıyla ağır hizmet kamyonlarının (HDB) hakimiyetindeydi ve bu payın 2030 yılında %79’a yükseleceği öngörülüyor.
3. APAC bölgesindeki elektrikli kamyon pazarında da HDB’lerin pazar payının büyük çoğunluğunu elinde tuttuğu görülüyor: 2021’de %87 olan bu oran, 2030’da %84’e düşeceği tahmin ediliyor.

Elektrifikasyon Alanı

Genel olarak, hem elektrikli otobüsler hem de elektrikli kamyonlar açısından, 2021 ile 2030 yılları arasında yıllık satışların artacağı öngörülmektedir. Bununla birlikte, elektrikli otobüs pazarındaki bazı önemli istisnalar dışında, 2030 yılında içten yanmalı motorlar (ICE) hâlâ hakim konumda olacaktır.

1. Tahminlere göre, hem 2021’de hem de 2030’da içten yanmalı motorlu araçlar (ICE’ler) satış açısından kamyon pazarında ezici bir üstünlük sergiliyor. Bu durum Amerika kıtası, EMEA ve APAC bölgeleri için de geçerlidir. ICE'lerin yıllık satışlarında artış görülürken, elektrikli kamyonların yıllık satışlarında da cesaret verici bir artış söz konusudur: Amerika kıtasında 2021'de 1,921 milyon olan satışların 2030'da 2,215 milyona ulaşması öngörülmektedir; EMEA bölgesinde ise 2021'de 0,627 milyon olan satışların 2030'da 0,668 milyona çıkması beklenmektedir; APAC bölgesinde ise 2021'de 2,293m'den 2030'da 2,394m'ye çıkması beklenmektedir.

Şekil 1: Elektrikli Kamyonların Yıllık Satışları, 2021 ve 2030.

Buna karşılık, otobüs pazarında bir dönüşüm yaşanmıştır. 2021 yılında yıllık otobüs satışlarında içten yanmalı motorlu (ICE) araçlar hakim olsa da, 2030 yılında durumun artık böyle olmayacağı öngörülmektedir. Elektrikli otobüs satışlarının, EMEA ve APAC bölgelerinde içten yanmalı motorlu otobüs satışlarını önemli ölçüde aşacağı öngörülmektedir. Aslında, yıllık içten yanmalı motorlu otobüs satışlarının 2021 seviyelerinden düşmesi beklenmektedir: EMEA'da 38.000'den 28.000'e, APAC'ta ise 2021'deki 386.000'den 2030'da 231.000'e. Öte yandan, elektrikli otobüslerin yıllık satışları büyük bir artış gösterdi: EMEA bölgesinde 2021'deki 4.000 adetten 2030'da 48.000 adete, APAC bölgesinde ise 2021'deki 105.000 adetten 2030'da 345.000 adete çıkacak. İçten yanmalı motorlu (ICE) otobüslerin hakimiyetini sürdürmesinin öngörüldüğü tek bölge, yıllık satışların 2021'de 110.000 olduğu ve 2030'da 115.000'e yükseleceği Amerika kıtasıdır. Bununla birlikte, Amerika kıtasındaki elektrikli otobüslerin yıllık satışları da sadece 3.000 adetten 2030 yılında 63.000 adete yükselmiştir. Bu durum, elektrikli otobüs pazarının içten yanmalı motorlu otobüs pazarına kıyasla daha fazla büyüme kaydettiğini göstermektedir ki bu da cesaret vericidir.

Şekil 2: Elektrikli Otobüslerin Yıllık Satışları, 2021.

Şekil 3: Elektrikli Otobüslerin Yıllık Satışları, 2030.

Elektrikli kamyon pazarındaki yıllık satışlarda öngörülen artış ile elektrikli otobüs pazarındaki tahmin edilen hakimiyet, şüphesiz ki, iklim acil durumuna doğrudan yanıt olarak içten yanmalı motorlu araçları aşamalı olarak kullanımdan kaldırmak ve elektrikli araçları yaygınlaştırmak amacıyla üreticiler, hükümetler ve özel kuruluşlar tarafından gösterilen bilinçli çabaların bir sonucudur.

OEM Hedefleri

İklim krizi, katılımcı ülkelerdeki önde gelen OEM’leri hem kendi karbon nötrlük hedeflerini açıklamaya hem de içten yanmalı motorlu araçların kullanımını aşamalı olarak sonlandırmaya yönelik hedefler belirlemeye teşvik etmiştir. Ayrıca çok sayıda OEM, önümüzdeki yıllarda elektrikli otobüs ve kamyon modellerini piyasaya süreceğini duyurmuştur. Bunlar arasında FUSO’nun eCanter’ı, Mercedes-Benz’in eActros’u, Tesla’nın Semi’si ve Solaris’in Urbino’su ile daha pek çok model yer almaktadır.

Temiz enerjiye geçişi hızlandırmak amacıyla OEM’lerin belirlediği bazı hedefler aşağıda açıklanmaktadır:

1. Vauxhall, Ford, Honda, Toyota, Nissan, Volkswagen ve PSA Grubu, net sıfır emisyon hedefine ulaşmayı 2050 yılına kadar gerçekleştirmeyi hedefliyor.
2. Daimler, Volvo ve General Motors daha katı bir hedef belirlediler: 2040 yılına kadar net sıfır emisyon.
3. İçten yanmalı motorların kullanımdan kaldırılmasına ilişkin zaman çizelgeleri de belirlenmiştir: Volvo ve Ford, 2030 yılına kadar içten yanmalı motorları kullanımdan kaldırmayı hedeflemektedir; General Motors 2035 yılını hedeflemiştir; Honda ise bu hedefi gerçekleştirmek için 2040 yılını belirlemiştir.
4. Buna ek olarak, IVECO ve Volkswagen, 2025 yılına kadar içten yanmalı motorlara yönelik yatırımlarını sonlandırma taahhüdünde bulundular.

Şekil 4: Orijinal ekipman üreticileri (OEM) için sıfır emisyon hedefi zaman çizelgesi.

Özel ve Kamu Kuruluşlarının Hedefleri

Dünya şu anda bir enerji dönüşümü sürecinden geçiyor ve elektrikli kamyon ve otobüslerin yaygınlaşmasını hızlandırmak amacıyla çok sayıda girişim başlatıldı. ZEBRA Ortaklığı, EV100 ve CALSTART Drive to Zero, bu girişimlere örnek olarak verilebilir.

C40 Cities ve ICCT tarafından organize edilen Sıfır Emisyonlu Hızlı Otobüs Ulaşım Hızlandırıcı (ZEBRA) ortaklığı, Latin Amerika’da sıfır emisyonlu toplu taşıma otobüs filoları satın almak amacıyla 1 milyar ABD dolarından fazla bir yatırım yapacağını kısa süre önce duyurdu. Buna ek olarak, Volvo, Zhongtong, Busscar, IUSA ve Rennorgy gibi otobüs üreticileri ve dağıtıcıları, sıfır emisyonlu araçları Latin Amerika’da ticari olarak piyasaya sürmeyi ve mümkün olduğunda yerel kaynaklardan temin etmeyi taahhüt ettiler.

EV100, 2030 yılına kadar araç filolarını elektrikli araçlara geçirmeyi ve/veya şarj altyapısı kurmayı taahhüt eden, 98'den fazla pazara yayılmış 123 üyeyi bünyesinde barındıran bir girişimdir. Üyeler arasında, diğer pek çok kuruluşun yanı sıra ABB, LG Energy Solution, Schneider Electric ve Siemens yer almaktadır. Heathrow Havalimanı gibi havalimanı ve toplu taşıma otoriteleri de dahil olmak üzere çeşitli kamu ve özel kurumlar, 2030 yılına kadar toplam 5,5 milyon araç taahhüdünde bulunmuştur. Bugüne kadar EV100 üyeleri tarafından 200.000'den fazla elektrikli araç devreye alınmış ve yaklaşık 21.000 şarj ünitesi kurulmuştur.

CALSTART Drive to Zero, küresel sıfır ve sıfıra yakın emisyonlu (ZE) ticari araç sektörünün büyümesini hızlandırmayı amaçlayan bir kampanyadır. Hedef, ZE teknolojisini 2025 yılına kadar ticari açıdan rekabetçi hale getirmek ve 2040 yılına kadar belirli araç segmentlerinde ve bölgelerde hakim konuma ulaştırmaktır. Temiz enerji teknolojisini geliştiren politika ve programları teşvik etmek amacıyla kurulmuş üst düzey bir küresel forum olan Clean Energy Ministerial ile işbirliği içinde yürütülen bu kampanya, 2040 yılına kadar yeni kamyon ve otobüs satışlarının ve üretiminin %100 sıfır emisyonlu olmasını hedeflemektedir. CALSTART Drive to Zero, on beş ülkenin yanı sıra yerel yönetim kurumları, sektör aktörleri ve uygulama ortakları tarafından da desteklenmektedir.

Küresel Girişimler

İklim kriziyle mücadeleyi amaçlayan ülke çapındaki politikalar, elektrifikasyona doğru ilerlenen yolda hayati öneme sahip olmuştur:

• Kanada, sıfır emisyonlu toplu taşıma araçları ve okul otobüsleri de dahil olmak üzere toplu taşımacılığın karbonsuzlaştırılmasını desteklemek amacıyla önümüzdeki beş yıl boyunca 2,2 milyar ABD doları tutarında finansman taahhüdünde bulundu.
• ABD’de, yeni orta ve ağır hizmet tipi kamyon satışlarının 2030 yılına kadar %30’unun, en geç 2050 yılına kadar ise %100’ünün sıfır emisyonlu olması hedeflenmektedir. Ayrıca, toplu taşıma kurumları tarafından satın alınan yeni otobüslerin %100'ü 2029 yılına kadar sıfır emisyonlu olmalıdır. Mümkün olduğu durumlarda, hizmet veren tüm orta ve ağır hizmet tipi araçların 2050 yılına kadar %100'ü sıfır emisyonlu olmalıdır.
• Avrupa, “Fit for 55”, “Temiz Araçlar Direktifi” ve “Alternatif Yakıt Altyapısı Yönetmeliği” gibi bir dizi girişime sahiptir 
• 2019 yılında Çin hükümeti, elektrikli kamyonlara yönelik çeşitli teşvikler uygulamaya koydu. Bu teşvikler ve politikalar, üreticilerin araçlarının en az %10’unu elektrikli olarak üretmelerini şart koşuyordu. Ayrıca, satın alınan her yakıt hücreli elektrikli otobüs ve kamyon için 72.500 ABD doları tutarında teşvik açıklanarak kamyon satışları otomatik olarak artırıldı. Elektrikli araçlar ayrıca Aralık 2022’ye kadar satın alma vergisinden muaftır.
• 2015 yılında Hindistan’da Ulusal Elektrikli Mobilite Misyonu kapsamında başlatılan “Hindistan’da Hibrit ve Elektrikli Araçların Daha Hızlı Benimsenmesi ve Üretimi” (FAME) programı, elektrikli araçların yaygınlaşmasını teşvik etmek amacıyla çeşitli sübvansiyonlar ve teşvikler sağlamaktadır. Ayrıca, Ağır Sanayi Bakanlığı da FAME II kapsamında 25 eyaletteki 68 şehirde yaklaşık 60 milyon ABD doları tutarında bir yatırımla 2.877 elektrikli araç şarj istasyonunun kurulmasını onaylamıştır.

Geleceğe Bakış

Elektrikli otobüs ve kamyon kategorilerindeki büyüme oldukça umut verici görünüyor. 2021-2030 yılları arasında elektrikli kamyon pazarının Amerika, EMEA ve APAC bölgelerinde sırasıyla %19, %56 ve %29 oranında büyümesi bekleniyor. Daha da cesaret verici olan ise, bu bölgelerdeki içten yanmalı motorlu kamyon pazarının Amerika ve APAC'da yalnızca %2, EMEA'da ise %1 oranında büyümesi öngörülüyor. 2021 ile 2030 yılları arasında elektrikli otobüs pazarındaki yıllık büyümenin Amerika kıtasında %39, EMEA bölgesinde %31 ve APAC bölgesinde %14 olacağı tahmin edilmektedir. İçten yanmalı motorlu (ICE) otobüs pazarının Amerika kıtasında %1 büyüyeceği, EMEA ve APAC bölgelerinde ise negatif büyüme kaydedeceği öngörülmektedir.

Şekil 5: Teknolojiye Göre Elektrikli Otobüs ve Kamyon Pazarındaki Yıllık Büyüme (2021-2030).

İletişim:

Hassan Zaheer - Müşteri İlişkileri ve Danışmanlık Genel Müdürü

+49-89-12250950

([email protected])